BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish kecha tuzilmaning Xavfsizlik Kengashida xalqaro huquqiy tartibni mustahkamlash bo‘yicha ochiq munozarada nutq so‘zladi. Unda tinchlik, adolat va samarali ko‘p tomonlamalik davlatlarning BMT Nizomi va xalqaro huquq bo‘yicha majburiyatlarini bajarishiga bevosita bog‘liqligini ta’kidladi.

– Bu tizim barcha davlatlar uchun majburiydir va mamlakatlarning suvereniteti, hududiy yaxlitligi va siyosiy mustaqilligiga hurmatga asoslangan, -dedi u o‘z nutqida. – 2024 yilda tashkilotga a’zo davlatlar xalqaro huquqqa sodiqliklarini yana bir bor tasdiqlab, “Kelajak uchun” paktni qabul qildi, biroq bugungi kunda vaziyat biroz yomonlashmoqda. Afsuski, butun dunyoda global qonun ustuvorligi “o‘rmon qonuni” bilan aralashib ketdi. 

Guterrish xalqaro huquqning qo‘pol ravishda buzilishi va BMT Nizomiga “beparvolik”ni qattiq tanqid qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday harakatlar xavfli pretsedentlarni yaratadi va davlatlar o‘rtasidagi ishonchni yo‘qotadi. 

– G‘azodan Ukrainagacha, Saheldan Myanmagacha, Venesuela va boshqa joylarda xalqaro huquq tobora ko‘proq “menyu” sifatida qaralmoqda, - dedi Bosh kotib. – Xavfsizlik Kengashi barcha davlatlar uchun tinchlik va xavfsizlik masalalari bo‘yicha majburiy qarorlar qabul qilish uchun BMT Nizomi bilan vakolat berilgan yagona organdir. Shuning uchun Xavfsizlik Kengashini isloh qilish uning vakillik va samaradorligini oshirish uchun juda muhimdir.

Bosh kotib harakat qilish uchun uchta asosiy yo‘nalishni ta’kidladi.

Birinchidan, barcha davlatlar o‘z majburiyatlarini bajarishi kerak. Chunki, BMT Nizomining maqsadlari va tamoyillari ixtiyoriy emas. 

Ikkinchidan, u BMT Nizomida ko‘zda tutilgan nizolarni tinch yo‘l bilan hal qilish mexanizmlaridan - muzokaralar, vositachilik va arbitrajdan yanada faol foydalanishga va nizolarning oldini olish uchun mintaqaviy tashkilotlar bilan hamkorlikni mustahkamlashga chaqirdi. Uning qo‘shimcha qilishicha, rivojlanishga sarmoya kiritmasdan,qashshoqlik, tengsizlik va korrupsiyaga qarshi kurashmasdan tinchlik mumkin emas.

Uchinchidan, Guterrish mustaqil adliya va javobgarlikning muhimligini qayd etdi. U davlatlarni Xalqaro Sudning majburiy yurisdiksiyasini tan olishga va Xalqaro Jinoyat Sudining mustaqil faoliyatini ta’minlashga chaqirdi.

G.Sattorova, O‘zA